Thymalin

Herkomst en samenstelling

Thymalin (Russisch: Тималин, soms gespeld als timalin) was de eerste van de zogeheten peptidebioregulatoren die Vjatsjeslav Morozov en Vladimir Khavinson in de Sovjet-Unie ontwikkelden: polypeptidecomplexen die worden gewonnen uit organen van jonge dieren. Het werd in 1981 voor het eerst beschreven. Thymalin wordt met een milde zuurextractie uit kalfsthymus gemaakt, en het geneesmiddel is het volledige mengsel van polypeptiden dat daarbij ontstaat. Daarom heeft het geen eenduidige aminozuursequentie, molecuulformule of molaire massa.

De groep van Khavinson isoleerde later met vloeistofchromatografie het dipeptide Glu-Trp (EW) uit het mengsel; synthetisch nagemaakt werd het een apart geneesmiddel, Thymogen. Een analyse uit dezelfde kring uit 2020, met massaspectrometrie en chromatografie, meldde nog twee korte peptiden in thymalin: het dipeptide Lys-Glu (KE) en het tripeptide Glu-Asp-Pro (EDP). De groep beschouwt deze korte peptiden als het werkzame deel van thymalin; die opvatting berust op haar eigen onderzoek.

Het geregistreerde product is een wit of gelig gevriesdroogd poeder in flacons van 10 mg voor intramusculaire injectie; in de Belarussische versie is 20 mg glycine per flacon het enige andere bestanddeel. In Belarus wordt het gemaakt door Belmedpreparaty in Minsk; in Rusland heeft het registratienummer LS-000267, van februari 2010.

Hoe het zou werken

De thymus is het orgaan waarin T-cellen rijpen, de witte bloedcellen die de cellulaire afweer aansturen, en hij krimpt met de leeftijd. Volgens de Belarussische productinformatie helpt geïnjecteerd thymalin lymfoïde cellen rijpen, verschuift het het aantal en de verhouding van helper- en suppressor-T-cellen, reguleert het de afweer via antistoffen en stimuleert het fagocytose, het opruimen van microben door vreetcellen. Dezelfde tekst vermeldt dat het gebruik berust op jarenlange praktijkervaring en niet op gecontroleerde studies.

Hoe thymalin na een injectie wordt opgenomen, verdeeld en uitgescheiden, is nooit onderzocht, voegt de bijsluiter toe, en via de mond wordt het in het maag-darmkanaal snel onwerkzaam. De groep van Khavinson stelt dat de korte peptiden uit het mengsel celkernen binnendringen, aan bepaalde DNA-sequenties of histoneiwitten binden en zo veranderen welke genen actief zijn. Dat idee berust op eigen moleculaire modellering en celkweekproeven van de groep; bij mensen is het niet getoetst.

Is thymalin goedgekeurd?

Niet in de EU en niet in de VS. Er is geen geneesmiddel met thymalin dat door het EMA of de FDA is goedgekeurd, en in Nederland is er geen geregistreerd product, dus het mag hier niet voor menselijk gebruik worden verkocht of aangeprezen.

In Rusland en Belarus is het wel een toegelaten geneesmiddel. In Belarus werd het in 1995 voor het eerst geregistreerd; de huidige registratie dateert van november 2019, heeft geen einddatum, is in december 2025 in overeenstemming gebracht met de regels van de Euraziatische Economische Unie en maakt thymalin receptplichtig. De bijsluiter noemt aanvullende behandeling van aandoeningen met een onderdrukte cellulaire afweer: bij volwassenen acute en chronische etterende en ontstekingsachtige infecties, een onderdrukte afweer na bestraling of chemotherapie bij kanker, en het voorkomen van infecties na die behandelingen; bij kinderen alleen de infecties. Dezelfde bijsluiter stelt dat thymuspreparaten van runderen voorlopig alleen bij een duidelijke immuundeficiëntie gebruikt horen te worden.

In de VS staat thymalin niet op de FDA-lijst van stoffen die zijn voorgedragen voor magistrale bereiding door apotheken (editie mei 2026). Het gelijkklinkende thymulineacetaat staat er wel op, bij de stoffen die zonder voldoende onderbouwing zijn voorgedragen, maar dat is een ander molecuul.

Flacons die online als 'Thymalin' voor onderzoek worden verkocht, zijn niet het Russische of Belarussische geneesmiddel. Omdat thymalin wordt bepaald door de manier van extraheren en niet door een sequentie, zegt de naam op een flacon op zichzelf niet wat erin zit.

Wat het onderzoek laat zien

Europe PMC telt ongeveer 250 publicaties met thymalin in de titel of samenvatting. Meer dan 200 zijn in het Russisch, driekwart verscheen vóór 2000, en elke klinische studie daarvan is uitgevoerd in Rusland of een andere voormalige Sovjetstaat. Een typisch artikel beschrijft enkele tientallen patiënten en meet afweer- of stollingswaarden in het bloed in plaats van infecties, opnameduur of sterfte. De Belarussische productinformatie, goedgekeurd in 2019, vermeldt onomwonden dat thymalin niet in gecontroleerde klinische studies is onderzocht; sindsdien is er één kleine gerandomiseerde studie verschenen. De studies die het vaakst worden aangehaald:

• Ouderen (Khavinson en Morozov, Neuro Endocrinol Lett 2003): instituten in Sint-Petersburg en Kyiv volgden 266 ouderen gedurende zes tot acht jaar; in de eerste twee tot drie jaar kregen zij thymalin, het pijnappelklierextract epithalamin of beide. De sterfte zou met thymalin 2,0 tot 2,1 keer lager zijn geweest dan in de controlegroep, en 4,1 keer lager in een groep die zes jaar lang elk jaar beide extracten kreeg. De samenvatting noemt geen groepsgroottes en beschrijft niet hoe deelnemers werden ingedeeld of of er werd geblindeerd, en de studie werd uitgevoerd door de ontwikkelaars van thymalin.
• Ernstige covid-19 (Kuznik e.a., Adv Gerontol 2021): een studie in één ziekenhuis in Tsjita, Rusland, verdeelde 80 patiënten (gemiddeld 62 jaar) willekeurig over standaardzorg plus 10 dagen thymalin (36 patiënten) of standaardzorg plus injecties met zoutoplossing (44), in een opzet die als enkelblind wordt beschreven. Klinische verbetering kwam vaker voor met thymalin (80,5% tegenover 59%), en 19,4% overleed in het ziekenhuis tegenover 40,9% (beide p = 0,039), maar de tijd tot verbetering en de vervolgscans van de longen verschilden niet. De thymalingroep begon met lagere lymfocytenaantallen en een hoger CRP, bijwerkingen werden niet gerapporteerd, er wordt geen trialregistratie vermeld, en Khavinson was medeauteur.
• Ernstige covid-19, terugblikkend (Kuznik e.a., Russ J Immunol 2022): dezelfde groep uit Tsjita bekeek achteraf de dossiers van 87 patiënten en meldde dat de aantallen afweercellen op dag zes grotendeels waren genormaliseerd als thymalin aan de standaardzorg was toegevoegd, maar niet met standaardzorg alleen. Een terugblik op bestaande dossiers kan geen oorzaak en gevolg aantonen.
• Eerdere klinische artikelen: vanaf de jaren tachtig voegden kleine studies thymalin toe aan de standaardbehandeling bij uiteenlopende aandoeningen als buikvliesontsteking, brandwonden, tuberculose, griep, psoriasis en schizofrenie, en meestal meldden ze dat de afweerwaarden weer richting normaal gingen; sommige meldden ook een kortere opnameduur. De samenvattingen beschrijven zelden randomisatie of blindering, en geen van deze studies is buiten de voormalige Sovjet-Unie herhaald.

Thymalin, thymuline en andere thymusproducten

De namen zijn makkelijk te verwarren. Thymuline is een andere stof: één klein peptide dat de thymus zelf aanmaakt, de zinkgebonden en actieve vorm van wat eerst serum thymic factor heette, begin jaren tachtig zo genoemd door Mireille Dardenne, Jean-François Bach en collega's. Op de FDA-lijst voor magistrale bereiding staat thymulineacetaat, niet thymalin. Thymosine alfa-1 (thymalfasine) en TB-500, een afgeleide van thymosine bèta-4, zijn enkelvoudige, nauwkeurig omschreven peptiden met een eigen artikel op deze wiki, en Thymogen is het synthetische dipeptide Glu-Trp dat oorspronkelijk uit thymalin is geïsoleerd. Thymalin is het volledige extract.

Thymusproducten van buiten de Sovjet-Unie zijn wel in gerandomiseerde studies getest. Een Cochrane-review van 26 studies bij 2.736 mensen met kanker, waarvan 20 met de extracten thymostimuline en thymosinefractie 5 en zes met synthetische thymuspeptiden, vond dat een extract naast chemotherapie of bestraling de overleving en de tumorrespons niet verbeterde, al daalde het aantal ernstige infecties wel. Thymalin zat niet bij de onderzochte producten, dus de review laat zien wat deze klasse extracten onder studieomstandigheden opleverde, niet wat thymalin doet.

De Belarussische bijsluiter raadt af thymalin te combineren met andere thymusproducten die op een vergelijkbare manier werken, en noemt T-activin, thymactide, Thymogen en thymoptine.

Bijwerkingen en waarschuwingen

De Belarussische productinformatie noemt alleen allergische reacties op de bestanddelen en jeuk of roodheid op de injectieplaats, en geeft voor geen van beide een frequentie. Geen enkele studie heeft bijwerkingen systematisch verzameld: de covidstudie uit 2021 rapporteerde geen bijwerkingen, dus hoe vaak problemen optreden, is onbekend.

De bijsluiter sluit thymalin uit tijdens de zwangerschap, bij borstvoeding en bij kinderen jonger dan een jaar, raadt het af bij 12- tot 17-jarigen omdat de thymus rond de puberteit het actiefst is, en vraagt om voorzichtigheid bij mensen met aanleg voor allergieën en om controle van de behandeling met afweeronderzoek. Als relatieve contra-indicaties noemt hij de dagen rond de menstruatie, sommige hormonale aandoeningen zoals een hypofyseadenoom en acromegalie, en de kindertijd tot de puberteit, en hij waarschuwt dat bijwerkingen vaker kunnen optreden bij ernstige hormonale stoornissen en in de tweede helft van de menstruatiecyclus. Volgens de bijsluiter kan thymalin samenwerken met groeihormoon, luteïniserend hormoon en oestrogenen, en gaat het op het lymfestelsel en het beenmerg de effecten van progestagenen, androgenen en bijnierhormonen tegen. De bijsluiter schrijft diepe intramusculaire injectie voor en waarschuwt tegen intraveneuze toediening, en in dierproeven liet langdurige toediening van hoge doses de thymus krimpen.

Veelgestelde vragen

Is thymalin hetzelfde als thymuline?

Nee. Thymuline is één klein peptide dat de thymus zelf aanmaakt en dat alleen actief is met zink eraan gebonden; thymalin is een volledig extract van kalfsthymus met veel verschillende peptiden. Thymosine alfa-1 en Thymogen zijn weer andere stoffen. In de VS staat op de FDA-lijst voor magistrale bereiding thymulineacetaat, niet thymalin.

Is thymalin legaal in Nederland?

Thymalin is geen geregistreerd geneesmiddel, in Nederland niet en elders in de EU ook niet, dus het mag niet voor menselijk gebruik worden verkocht, aangeprezen of verstrekt. Dat het in Rusland en Belarus een geneesmiddel is, verandert daar niets aan. Kopen en verkopen als onderzoeksmateriaal is een andere status, die onze gids over research-use-only producten in Nederland uitlegt.

Is thymalin verboden in de sport?

Het staat niet bij naam op de WADA-dopinglijst van 2026, en WADA heeft er geen openbare uitspraak over gedaan. Categorie S0 gaat over stoffen die door geen enkele overheidsinstantie voor menselijk gebruik zijn goedgekeurd; thymalin is goedgekeurd in Rusland en Belarus en valt daar dus niet vanzelfsprekend onder, maar dat is een lezing van de regels, geen uitspraak. De Dopingautoriteit hanteert in Nederland dezelfde lijst.

Remt thymalin veroudering af?

Die claim berust vooral op één studie van de ontwikkelaars, waarin 266 ouderen zes tot acht jaar werden gevolgd en de sterfte met thymalin 2,0 tot 2,1 keer lager zou zijn dan in de controlegroep. De samenvatting noemt geen groepsgroottes en geen details over indeling of blindering, en geen groep buiten de voormalige Sovjet-Unie heeft de studie herhaald. Veroudering is geen indicatie op de Belarussische bijsluiter.

Hielp thymalin tegen covid-19?

Eén kleine studie wijst die kant op, maar een bewijs is het allerminst. In één ziekenhuis in Tsjita werden 80 patiënten met ernstige covid-19 willekeurig ingedeeld bij thymalin of injecties met zoutoplossing, naast de standaardzorg; met thymalin overleed 19,4%, met zoutoplossing 40,9%. De hersteltijd en de longscans verschilden niet, de groepen waren bij de start niet gelijk, er wordt geen trialregistratie vermeld en er is geen grotere studie gepubliceerd.

Is thymalin van onderzoekskwaliteit hetzelfde als het Russische geneesmiddel?

Nee. Het geregistreerde geneesmiddel wordt gemaakt onder een handelsvergunning die vastlegt hoe het wordt geproduceerd en gecontroleerd. Een flacon die als 'Thymalin' voor laboratoriumgebruik wordt verkocht, heeft geen handelsvergunning, en omdat thymalin geen vaste sequentie heeft, zegt de naam weinig over de inhoud; die hangt af van de eigen analyse van de leverancier. Het mag niet bij mensen worden gebruikt.

Bewaren en hanteren

Bewaar volgens de productlabel-instructies en batchnotities. Gelyofiliseerde onderzoekspeptiden worden doorgaans droog, beschermd tegen licht en met schone laboratoriumtechniek gehanteerd.

Bronnen

Gecontroleerd aan de hand van deze bronnen op 28 oktober 2026.