MK-677

Herkomst en structuur

MK-677 komt uit de onderzoekslaboratoria van Merck, waar het de codes L-163,191 en MK-0677 kreeg; de generieke naam is ibutamoren, en meestal wordt het als mesylaatzout gemaakt. Merck beschreef het in 1995 als een krachtige groeihormoonsecretagoog die oraal werkzaam is: bij honden verhoogden orale doses vanaf 0,125 mg per kg het groeihormoon, met weinig effect op andere hormonen behalve een bescheiden stijging van cortisol, en de stof werd geselecteerd voor klinisch onderzoek.

Chemisch is het een spiro-indolineverbinding zonder aminozuurketen; hoewel het naast peptiden wordt verkocht, is het er dus geen. Het is ook geen SARM: die werken op de androgeenreceptor, terwijl ibutamoren op de ghrelinereceptor aangrijpt en via het eigen groeihormoon van het lichaam werkt.

Het werd in de jaren negentig en de jaren 2000 bij ouderen, mannen met obesitas, mensen met de ziekte van Alzheimer, patiënten met een heupfractuur en vrouwen met osteoporose getest, maar geen van die programma's leidde tot een goedkeuring. In 2017 wees de Europese Commissie ibutamoren-mesilaat aan als weesgeneesmiddel voor groeihormoontekort, en tegenwoordig ontwikkelt het Amerikaanse bedrijf Lumos Pharma het onder de code LUM-201 voor kinderen met die aandoening.

Hoe het werkt

Ibutamoren activeert de groeihormoonsecretagoogreceptor, beter bekend als de ghrelinereceptor, in de hypofyse en de hypothalamus. Ghreline is een hongerhormoon uit de maag, en de receptor die het met ibutamoren deelt doet twee dingen: hij versterkt de pieken waarin de hypofyse groeihormoon afgeeft, en hij wekt eetlust op. Door het extra groeihormoon maakt de lever meer IGF-1 aan, dat een groot deel van de werking van groeihormoon op spieren, botten en andere weefsels overbrengt.

Bij ouderen bracht 25 mg per dag groeihormoon en IGF-1 op het niveau van gezonde jonge volwassenen, en één dosis per dag was genoeg om het IGF-1 verhoogd te houden. Het effect vraagt wel een hypofyse die nog kan reageren: in de fase 2-studie bij kinderen reageerden 22 van de 104 onvoldoende op een testdosis om door te gaan, en de fase 3-studie sluit kinderen uit bij wie de hypofyse nauwelijks reageert op de gangbare stimulatietests.

Dezelfde route verklaart de meeste bijwerkingen. Groeihormoon werkt insuline tegen, waardoor de bloedglucose de neiging heeft te stijgen; activering van de ghrelinereceptor wekt honger op; en cortisol en prolactine stegen in sommige studies, cortisol met 47 nmol/l na een jaar bij ouderen.

Is MK-677 goedgekeurd?

Nee. Geen enkele geneesmiddelenautoriteit heeft ibutamoren voor welke toepassing ook toegelaten. In de EU is de enige formele stap de aanwijzing als weesgeneesmiddel voor groeihormoontekort van juni 2017, een status die de ontwikkeling van geneesmiddelen voor zeldzame aandoeningen ondersteunt maar geen handelsvergunning is. In Nederland is het geen geregistreerd geneesmiddel, dus het mag niet voor gebruik bij mensen worden verkocht, aangeprezen of verstrekt.

In de Verenigde Staten is het een geneesmiddel in onderzoek. De fase 3-studie van Lumos Pharma begon op 20 mei 2026: ongeveer 150 nog onbehandelde kinderen met groeihormoontekort die de puberteit nog niet hebben bereikt, krijgen via loting 12 maanden lang capsules met ibutamoren of placebo, op locaties in de VS, het Verenigd Koninkrijk, Australië, Nieuw-Zeeland, India, Thailand, Chili en Argentinië. De geschatte einddatum is januari 2028.

Intussen zet de FDA ibutamoren-mesylaat in categorie 2 van haar lijsten voor magistrale bereiding, voor grondstoffen die aanzienlijke veiligheidsrisico's met zich meebrengen: sinds 29 december 2022 voor grootschalige bereidingsbedrijven (503B) en sinds 29 september 2023 voor apotheken (503A). Als reden noemt de FDA de studie bij heupfracturen die vroegtijdig werd gestopt vanwege een mogelijk signaal van congestief hartfalen. Bij de laatste bijwerking van die pagina, in april 2026, stond ibutamoren er nog op.

In de sport is het altijd verboden. De dopinglijst van WADA noemt ibutamoren (MK-677) in klasse S2.2.4, groeihormoon-releasing factoren, als voorbeeld van een groeihormoonsecretagoog, naast ipamorelin en ghreline zelf, en de Nederlandse antidopingregels passen dezelfde lijst toe.

Wat het onderzoek laat zien

Van ibutamoren bestaan meer humane gegevens dan van de meeste stoffen die naast peptiden worden verkocht: aan de studies hieronder deden ruim 1.000 mensen mee, de meesten in de jaren negentig en de jaren 2000. Het patroon is consistent. Het verhoogt groeihormoon en IGF-1, voegt vetvrije massa toe en verhoogt eetlust, gewicht en bloedglucose, maar die veranderingen hebben zich niet vertaald in bewezen winst in kracht, functioneren of ziekte-uitkomsten.

• Ouderen (Nass e.a., 2008): 65 gezonde mensen van 60 tot 81 jaar kregen een jaar lang dagelijks 25 mg of placebo, gevolgd door een verkennend tweede jaar. De vetvrije massa nam 1,1 kg toe tegenover 0,5 kg afname met placebo, en het lichaamsgewicht steeg 2,7 kg tegenover 0,8 kg, met meer vet in armen en benen. Het visceraal vet veranderde niet, en kracht en functioneren verbeterden niet. De nuchtere glucose steeg 0,3 mmol/l (5 mg/dl) en de insulinegevoeligheid daalde.
• Mannen met obesitas (Svensson e.a., 1998): 24 mannen van 18 tot 50 jaar kregen 8 weken 25 mg of placebo. Het IGF-1 steeg ongeveer 40% en de vetvrije massa nam toe, maar het totale en het viscerale vet veranderden niet, en de glucosetolerantie verslechterde.
• Ziekte van Alzheimer (Sevigny e.a., 2008): 563 patiënten met lichte tot matige ziekte kregen 12 maanden 25 mg of placebo, en 416 maakten de studie af. Het IGF-1 steeg 60% na 6 weken en 73% na 12 maanden, maar op geen van vier klinische schalen ging de ziekte langzamer vooruit dan met placebo.
• Heupfractuur (Adunsky e.a., 2011): een fase IIb-studie verdeelde 123 oudere patiënten via loting over 25 mg of placebo gedurende 24 weken. De loopsnelheid verbeterde licht, maar het vermogen bij traplopen en de meeste andere functiematen niet, en de studie werd vroegtijdig gestopt vanwege een signaal van congestief hartfalen bij een klein aantal patiënten.
• Bot (Murphy e.a., 2001): 292 vrouwen van 64 tot 85 jaar met een lage botdichtheid kregen 12 maanden ibutamoren 25 mg, alendronaat 10 mg, beide, of placebo, en hun botdichtheid werd tot 18 maanden gevolgd. Bovenop alendronaat verhoogde ibutamoren de botdichtheid in de dijbeenhals met 4,2% tegenover 2,5% met alleen alendronaat, maar in de wervelkolom, de hele heup en het hele lichaam maakte het geen verschil.
• Slaap (Copinschi e.a., 1997): bij 8 jonge volwassenen verlengde een week lang 25 mg voor het slapengaan de diepe slaap (stadium IV) met ongeveer 50% en de REM-slaap met ruim 20% ten opzichte van placebo; bij 6 volwassenen van 65 tot 71 jaar nam de REM-slaap met bijna 50% toe. Geen grotere studie heeft deze metingen herhaald.
• Kinderen met groeihormoontekort (OraGrowtH210, resultaten in juni 2026 in het register geplaatst): 104 kinderen kregen een testdosis, en de 82 die daarop reageerden werden via loting verdeeld over 0,8, 1,6 of 3,2 mg per kg per dag of dagelijkse injecties met groeihormoon. Na zes maanden groeiden ze 6,8, 8,2 en 7,7 cm per jaar met ibutamoren, tegenover 10,6 cm met injecties.
• Leververvetting (NCT05364684): een open pilot gaf 12 volwassenen met leververvetting dagelijks 25 mg; 7 maakten de zes maanden af. Het levervet daalde niet: het steeg gemiddeld met 3,9 procentpunt, niet significant anders dan bij historische placebocontroles.

Bijwerkingen en waarschuwingen

In de studies waren de meest gemelde klachten meer eetlust, die in de studie van een jaar bij ouderen binnen een paar maanden afnam, lichte en voorbijgaande zwelling van de onderbenen, en spierpijn. Gewichtstoename hoort bij het effect: 2,7 kg in een jaar tegenover 0,8 kg met placebo in die studie.

De glucoseregulatie is de belangrijkste metabole zorg. Bij ouderen steeg in een jaar de nuchtere glucose en daalde de insulinegevoeligheid, en bij mannen met obesitas was de glucosetolerantie binnen twee weken verminderd. Ook in de osteoporosestudie werden bijwerkingen gemeld die bij groeihormoon passen, al stopten weinig vrouwen daardoor.

Het ernstigste signaal kwam van kwetsbare patiënten: de studie bij heupfracturen werd vroegtijdig gestopt toen bij een klein aantal patiënten congestief hartfalen optrad, en dat is de reden die de FDA geeft om ibutamoren als aanzienlijk veiligheidsrisico aan te merken. Het gepubliceerde verslag noemt het aantal gevallen niet.

Geen enkele studie duurde langer dan twee jaar en geen was opgezet om effecten op het risico op kanker op te sporen, en dat doet ertoe omdat IGF-1 celgroei stimuleert.

Veelgestelde vragen

Is MK-677 legaal in Nederland?

Het is in Nederland en daarbuiten geen geregistreerd geneesmiddel, dus het mag niet voor gebruik bij mensen worden verkocht, aangeprezen of verstrekt, wat er ook op het etiket staat. De enige status in de EU is een aanwijzing als weesgeneesmiddel voor groeihormoontekort uit 2017, en dat is geen goedkeuring. Voor sporters is het onder de antidopingregels verboden, ongeacht hoe het is verkregen.

Is MK-677 verboden in de sport?

Ja, altijd, binnen en buiten wedstrijdverband. De dopinglijst van WADA noemt ibutamoren (MK-677) bij naam in klasse S2.2.4, groeihormoon-releasing factoren, als groeihormoonsecretagoog in dezelfde groep als ipamorelin en ghreline zelf, en de Nederlandse antidopingregels passen dezelfde lijst toe.

Is MK-677 een SARM of een peptide?

Geen van beide. Het is een kleine molecule zonder peptidestructuur die op de ghrelinereceptor aangrijpt en het eigen groeihormoon van het lichaam verhoogt. SARM's werken op de androgeenreceptor, het aangrijpingspunt van testosteron. MK-677 wordt vaak naast beide verkocht, vandaar de verwarring, en anders dan de meeste peptiden is het oraal werkzaam.

Bouwt MK-677 spieren op?

Het verhoogt de vetvrije massa, en dat is niet hetzelfde als spierkracht. In de studie van een jaar bij ouderen steeg de vetvrije massa 1,1 kg tegenover 0,5 kg verlies met placebo, maar kracht en lichamelijk functioneren veranderden niet, en bij mannen met obesitas nam de vetvrije massa in 8 weken toe terwijl de vetmassa gelijk bleef. Vetvrije massa omvat ook vocht, en vochtretentie is een bekend effect. Geen gepubliceerde studie heeft het getest bij jonge volwassenen die trainen.

Verhoogt MK-677 de bloedsuiker?

In de studies wel. Bij ouderen steeg de nuchtere glucose in een jaar gemiddeld met 0,3 mmol/l (5 mg/dl) en daalde de insulinegevoeligheid, en bij mannen met obesitas was een orale glucosetolerantietest al na twee weken slechter. De waarschijnlijke oorzaak is het extra groeihormoon, dat insuline tegenwerkt.

Verbetert MK-677 de slaap?

Eén kleine studie wijst erop dat het de opbouw van de slaap verandert. Bij 8 jonge volwassenen verlengde een week lang 25 mg voor het slapengaan de diepe slaap met ongeveer 50% en de REM-slaap met ruim 20% ten opzichte van placebo, en bij 6 ouderen nam de REM-slaap met bijna 50% toe. Het gaat om 14 mensen in een studie uit 1997, en geen grotere studie heeft het herhaald.

Bewaren en hanteren

Bewaar volgens de productlabel-instructies en batchnotities. Gelyofiliseerde onderzoekspeptiden worden doorgaans droog, beschermd tegen licht en met schone laboratoriumtechniek gehanteerd.

Bronnen

Gecontroleerd aan de hand van deze bronnen op 28 oktober 2026.